×

Louis Marcoussis. Polski twórca kubizmu

Czas trwania: 29.01–21.02.2019

Ludwik Markus w Paryżu znalazł się w 1903 roku. Osiedlił się na Montparnassie – dzielnicy skupiającej najbardziej aktywną bohemę artystyczną. Szybko wszedł także w krąg artystów rezydujących na Montmartrze. W twórczości Markusa z tego okresu wyraźnie zaznaczyły się wpływy impresjonizmu oraz fowizmu. Pierwsze lata w Paryżu doprowadziły artystę do silnego kryzysu twórczego, w efekcie którego porzucił twórczość malarską na 3 lata. Dopiero w 1910 roku, w cyrku na skraju Montmartre’u, Markus poznał poetę i teoretyka sztuki Guillaume Apollinaire’a. Dzięki temu spotkaniu wszedł w krąg artystów poszukujących nowej drogi obrazowania. Wkrótce, wraz z Picassem i Braque’em, Markus należał do ścisłego grona twórców nowego awangardowego nurtu – kubizmu, który uznawany jest za jedną z najważniejszych rewolucji w historii sztuki. Apollinaire’owi zawdzięczał także swoje nowe francuskie nazwisko – Louis Marcoussis.

Na wystawie Louis Marcoussis. Polski twórca kubizmu zebrane zostały gwasze oraz oleje z okresu od 1912 do 1930 roku. Dzieła z pierwszej dekady XX wieku wskazują moment kształtowania się kubistycznej teorii obrazowania. W tym czasie Marcoussis używał ograniczonej palety barw skupiając się przede wszystkim na budowaniu kompozycji opartej o relacje pomiędzy syntetycznie ujętymi przedmiotami. Układy przedmiotów uzupełniał o fragmentami napisów, liczb czy fotografii zgodnie z poetyką papiers collés. W tym czasie twórczość Marcoussisa pozostaje bliska założeniom kubizmu syntetycznego.

W latach 1914–1919 Marcoussis zwiesił ponownie swoją twórczość na czas zawieruchy pierwszej wojny światowej. Lata 20. XX wieku to okres budowania przez artystę oryginalnego stylu w ramach twórczej redakcji założeń kubizmu analitycznego. Podobnie jak u Picassa czy Braque’a rekwizyty prac Marcoussisa stanowiły przedmioty codziennego użytku: karty do gry, gazety, naczynia oraz instrumenty muzyczne, które artysta „rozbierał” na części składowe ukazując je z różnych perspektyw. To, co stanowi o oryginalności stylu Marcoussisa, to szczególne wykorzystanie koloru. Artysta chętnie sięgał po jaskrawe barwy, wibrujące w oku dzięki kontrastowym zestawieniom, różnicy temperatur i intensywności plam. Eksperymenty malarza polegały także na wprowadzaniu do kompozycji dynamiki oraz budowaniu wrażenia ruchu. Służyła temu zróżnicowana faktura, którą uzyskiwał uzupełniając podłoże malarskie o takie elementy, jak skóra czy piasek, a także używając podobrazia o wyraźnie zaznaczonej strukturze.

Kolejny etap w twórczości Marcoussisa przypada na przełom lat 20. i 30., kiedy w jego malarstwie pojawiają się analogie do poetyki włoskiej pittura metafisica, ujawniając pokrewieństwo z artystyczną wizją Giorgia de Chirico. Zmatowiała kolorystyka, poetyckie odniesienia oraz echo symbolizmu wskazują, że poszukiwania plastyczne Marcoussisa skierowały się w stronę surrealizmu zbliżając się do twórczości Paula Klee i Joana Miro, jednak nic nie tracąc z osobliwego, geometrycznego kubistycznego piękna. (tekst: Sandra Włodarczyk)


Louis Marcoussis, właściwie Ludwik Kazimierz Markus (1878–1941) – polski malarz żydowskiego pochodzenia, przez większą część życia tworzył w Paryżu. Pochodził z zamożnej rodziny warszawskich zasymilowanych Żydów powiązanych ze środowiskiem artystycznym. Po krótkim okresie studiów prawniczych, porzucił je na rzecz nauki malarstwa na ASP w Krakowie pod kierunkiem Jana Stanisławskiego i Józefa Mehoffera. W 1903 roku wyjechał do Paryża, gdzie szybko znalazł się wśród poszukujących awangardowych artystów, z którymi współtworzył zasady kubizmu. W latach 20. i 30., pozostając pod intelektualnym rygorem kubizmu eksperymentował podążając własną, dojrzałą drogą twórczą. Pod koniec lat 30. – prawdopodobnie pod wpływem przybierającego na znaczeniu ruchu surrealistycznego – w jego twórczości zaczęły pojawiać się elementy liryzmu i poetyckiej metafory. Poza malarstwem sztalugowym, Marcoussis uprawiał grafikę i ilustrację książkową, wykonując prace m.in. do dzieł Apollinaire’a i Tristana Tzary. Jest także autorem znanego portretu Gertrude Stein – pisarki i mecenaski artystów, niezwykle znaczącej postaci międzywojennego Paryża.


Prace w kolekcjach

Art Institute of Chicago; The Museum of Modern Art, New York; Centre Pompidou – MuséeNational d’Art Moderne; Peggy Guggenheim Collection, Venice; Metropolitan Museum of Art; Tate Modern – London; Muzeum Sztuki Łódź; Musée des Beaux-Arts de Reims; Los Angeles County Museum of Art; Saint Louis Art Museum; Yale University Art Gallery; The; Barnes Foundation; Fine Arts Museums of San Francisco; Birmingham Museum and Art Gallery; National Gallery of Art – Washington DC; Cleveland Museum of Art; Norwich Castle; Museum and Art Gallery; The Phillips Collection; Manchester Art Gallery; Philadelphia Museum of Art


Download WordPress Themes
Free Download WordPress Themes
Download Best WordPress Themes Free Download
Free Download WordPress Themes
free online course
download samsung firmware
Download Best WordPress Themes Free Download
udemy paid course free download