fbpx
×

Akt i kot

nr katalogowy: 11

Nazwa aukcji/kod aukcji: Aukcja sztuki XX i XXI wieku (czerwiec)

Pągowska Teresa

(1926–2007)

Akt i kot
1991

Estymacja:

240 000 – 280 000 • PLN

Cena wylicytowana:

160 000 * PLN

technika własna / płótno

140 × 150 cm

sygnowany i datowany: TP. | 91

sygnowany i datowany na odwrociu: Teresa Pągowska 91

sygnowany, opisany i datowany na krośnie: Teresa Pągowska Akt i kot 1991 140 × 150 cm


Reprodukowany:

  • Teresa Pągowska. Przesypywanie czasu/Malarstwo. 1962–2006, red. B. Grochola, Warszawa 1996, il. s. 59, 61, 80
  • Teresa Pągowska, red. Bożena Grochola, Warszawa 1996, s. 52

Wystawy:

  • Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2003

„Malarstwo Teresy Pągowskiej pogłębia wiarę w sens sztuki. Jej ogromna pasja i talent powodują, że spotykając się z Jej obrazami, nie możemy być obojętni. Malarstwo Teresy Pągowskiej to afirmacja życia, ukazanie urody człowieczego ciała oraz dramatu naszego losu. Zmusza nas do refleksji nad przemijaniem życia, pokazując jego pełną witalność i nadzieję, aż do nieuchronnej granicy bytu.” – pisał o Teresie Pągowskie Adam Myjak, rzeźbiarz i rysownik


Teresa Pągowska urodzona w Warszawie to jedna z najwybitniejszych polskich malarek XX wieku. Studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, w pracowniach prof. Wacława Taranczewskiego i prof. Stanisława Szczepańskiego. Była profesorką w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Uprawiała malarstwo, rysunek i formy pokrewne. Jej prace znajdują się między innymi w zbiorach Muzeów Narodowych w Gdańsku, Kielcach, Krakowie, Poznaniu, Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, a także licznych kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. Twórczość Teresy Pągowskiej uznano za wyjątkowe zjawisko we współczesnej sztuce polskiej.

Jej twórczość uformowała się w drugiej połowie lat 50. Podczas tryumfu abstrakcji malowała postać ludzką, która na zawsze zdominowała jej malarstwo. W latach 60. znalazła miejsce w nurcie tzw. nowej figuracji. Sposób traktowania przez nią figury stał się nie tylko bardzo ważny dla jej twórczości, lecz także został podstawą nowej figuracji Polski, która wpisała się w kanon malarstwa europejskiego.  Jej malarstwo oparte na podstawie koloryzmu, abstrakcji, operuje skrótem i sylwetkową plamą, potraktowaną dość szkicowo, ze zdeformowanymi kształtami. Postaci sprawiają wrażenie widm, niematerialnych, barwnych cielesnych pierwowzorów.  Obrazy charakteryzują się gamą barwną, ograniczoną do kilku, kontrastowo zestawionych, intensywnych kolorów, odwołujących się do ekspresyjnego przekazu niejednoznacznych treści. W obrazach powraca stale postać kobiety, pokazanej w różnych sytuacjach, umieszczonej w umownie potraktowanych wnętrzach, ukazanej emocjonalnie, często intymnie. Akty Pągowskiej odsłaniają najprostsze prawdy; oddają emocje i różne stany psychiczne. Odkrywamy ciało i materie, jej gęstość i smak, dynamikę i barwę. Bardziej zależało jej na stworzeniu atmosfery, siły ekspresji i dynamiki całego przedstawienia niż na powiedzeniu czegoś dosłownie.

Lata 90. zrodziły wiele zaskakujących dzieł, które określiły fazę klasyczną jej twórczości. Kompozycje skonstruowane są z lekkością, wypełnione plamami świetlistych barw, dekoracyjne, pełne wdzięku i poetyckiego humoru. W tych pracach najpełniej realizuje się przekonanie artystki:

„Trzeba dużo widzieć, by dużo odrzucać, poprzez eliminacje zyskiwać większe bogactwo, a skrót formalny ma służyć jasności wypowiedzi i zwiększać siłę obrazu. Ciągle szukać własnego «ja» i walczyć z tym  szczęściem, którym jest malowanie”.

Obraz ,,Akt i kot” jest puentą w jej drodze poprzez malarstwo. Obraz ma format kwadratu, z sugerowaną przez kilka linii przestrzenią i głównymi bohaterami – tytułowym aktem i siedzącym, patrzącym na widza kotem, który pojawia się na wielu figuratywnych obrazach artystki. Praca na pierwszy rzut oka wydaję się niezwykle oszczędna, przez wykorzystanie naturalnej struktury i barwy niezagruntowanego płóciennego podobrazia, charakterystycznego dla artystki, które gra tu jakże ważną rolę. Stwarza tło i wyznacza przestrzeń, jest dopełniającym kolorem, nastrojem, niczym kolejny bohater przedstawienia,  z nieoczywistym urokiem i tajemniczością. Jest to celowy zamysł artystki, która mówiła, że obraz musi czuć powietrze i światło. Prostota form, oszczędność środków, sprawia wrażenie malarskiego wyrafinowania. Niedopowiedzenie w twórczości Pągowskiej jest równie ważne jak i przesłanie. Liczy się ekspresja malarska, powód i jego rozstrzygnięcia na płótnie. To przykuwa naszą uwagę, uwagę na tajemniczą, niedorysowaną białą postać, jawiącą się niczym rzeźba antyczna, zamkniętą w swojej intymności, pozbawioną twarzy i na kota zastygłego w bezruchu.  Oprócz głównych bohaterów widzimy również ekspresyjne dopełnienie w postaci kilku plam i nieregularnych pomarańczowych linii, które nakreślają atmosferę i sprawiają wrażenie wyciszonej, a zarazem gwałtownej kompozycji. Obraz kunsztowny w swej prostocie, należy do najbardziej znaczących płócien. Tworzy klasyczną fazę twórczości, w której autorka zawiera wszystkie przemyślenia o malarstwie, dotychczasowe doświadczenia, pytania  i odpowiedzi. ,,Kompozycja ,,Akt i Kot” namalowana w roku 1991 jest obrazem klasy muzealnej, obraz ten mógłby być ozdoba liczącej się kolekcji polskiej sztuki współczesnej” pisał Włodzimierz Nowaczyk – historyk sztuki.